Traditioneel sjamanisme

Overal ter wereld zijn hedendaagse paden van spirituele beoefening en zelfs georganiseerde religie terug te leiden op eeuwenoude sjamanistische wortels. Sjamanisme gaat uit van oeroude grondbeginselen en kernwaarden die ook, of misschien juist, vandaag de dag van groot belang zijn bij het zoeken naar een leven in balans en met een gevoel van verbinding en zingeving.

Een van die kernprincipes van het sjamanisme is het animisme; de overtuiging dat alles bezield is. Dus niet alleen mensen en dieren, maar ook alles wat we om ons heen zien. En meer dan dat zelfs; ook in de niet-zichtbare, niet-fysieke lagen van ons universum is bezieling aanwezig. Zo zijn bijvoorbeeld emoties, gedachten, concepten, elementen en ziektes ook allemaal bezield. En de verschillende onzichtbare werelden zijn daarnaast ook druk bevolkt met de geesten van bijvoorbeeld voorouders en krachtdieren.

Al deze zielen hebben ook een bepaalde mate van bewustzijn, waarmee gecommuniceerd kan worden. Iedereen wordt in meer of mindere mate geboren met persoonlijke vaardigheden om zich in verbinding te stellen met deze onzichtbare wereld. In animistische culturen is dit nog erg gebruikelijk en zijn de voorouders en andere beschermende, adviserende geesten niet weg te denken uit het dagelijks leven. Hier in het westen zijn we dat veelal vergeten of verleerd en is onze natuurlijk verbinding met het onzichtbare vertroebeld door allerlei filters van logisch, rationeel, wetenschappelijk denken.

In traditionele culturen, zowel de hedendaagse aniministische culturen elders op de aardbol, als de vroegere culturen aan deze kant van de wereld, is er in elke gemeenschap een persoon die door aanleg, training en ervaring een ware 'professional' is in de communicatie met de geesten; de sjamaan (NB: de term 'sjamanisme' is van oorsprong een Tunguz woord. Het heeft dus oorspronkelijk alleen betrekking op Siberisch sjamanisme, maar wordt tegenwoordig als gebruikelijke term voor soortgelijke beoefening overal ter wereld gebruikt). De sjamaan staat in de positie van bemiddelaar tussen de mensen- en geestenwereld. Vanuit die positie vervult hij verschillende rollen, zoals die van genezer, orakel, astroloog, ritueel- en ceremoniebegeleider, psycholoog en spiritueel leider van een gemeenschap.

Merk hierbij op dat er dus duidelijke verschillen zijn met meer hedendaagse vormen van sjamanistische beoefening, zoals het Kernsjamanisme, neo-sjamanisme en alle crossover-vormen met andere spirituele paden zoals new age. In het traditioneel sjamanisme gaat het niet om een pad wat de beoefenaar hobbymatig bewandelt t.b.v persoonlijke ontwikkeling, maar om een (veelal fulltime) baan, waarbij de sjamaan volledig ten dienste staat van de gemeenschap, zijn clienten en de leefomgeving.

Traditioneel sjamanisme is daarmee ook een erg praktisch en aards pad. Traditionele sjamanen slijten hun dagen niet mediterend ergens op een bergtop, zoekend naar persoonlijke verlichting ergens helemaal los van de samenleving. Eerder het tegenovergestelde is waar: de traditionele sjamaan staat juist middenin de samenleving en ondersteunt zijn clienten en de gemeenschap bij het omgaan met alle kleine en grotere worstelingen in het dagelijks leven.